Znajdź kurs, studia, szkolenie

Jałta, Poczdam, Teheran - postanowienia w sprawie Polski

Opracowała: Katarzyna Tumiel
07.09.2009 , aktualizacja: 26.10.2010 14:37
A A A Drukuj
Konferencje w Teheranie (XI-XII 1943), Jałcie (II 1945) i Poczdamie (VII-VIII 1945) - spotkania przywódców trzech mocarstw: Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Związku Radzieckiego, które zdecydowały o losach Europy po II wojnie światowej. Na konferencjach tych podjęto również szereg ważnych decyzji dotyczących sprawy polskiej.
Konferencja w Teheranie

W dniach od 28 listopada do 1 grudnia 1943 w Teheranie odbyło się pierwsze spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej (tzw. wielkiej trójki): prezydenta USA Franklina Delano Roosevelta, premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla i przywódcy ZSRR Józefa Stalina.

Podczas konferencji w Teheranie dokonano podziału krajów Europy na alianckie strefy operacyjne - Polska znalazła się w strefie operacyjnej Armii Czerwonej. Poza tym nie podjęto zbyt wielu decyzji, które dotyczyłyby państwa polskiego. Postanowiono jedynie, że granica między Polską a ZSRR będzie przebiegać wzdłuż linii Curzona wraz z włączeniem do Polski Prus Wschodnich oraz ziemi opolskiej.

Konferencja w Jałcie

Odbyła się w pałacu Potockich w Liwadii, leżącej w pobliżu Jałty na Krymie w dniach od 4 do 11 lutego 1945. W konferencji wzięli udział Franklin Delano Roosevelt, Winston Churchill i Józefa Stalin. Spotkanie to miało decydujące znaczenie dla powojennego kształtu Europy.

W kwestii polskiej zdecydowano o powołaniu Polskiego Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej (do tej pory działały dwa rządy - jeden w Londynie, drugi w Warszawie; pierwszy nie był uznawany przez ZSRR, drugi nie był uznawany przez Zachód). W skład rządu mieli wchodzić przedstawiciele obu ośrodków władzy. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej miał zorganizować i przeprowadzić wolne, nieskrępowane, powszechne wybory.

Poza tym zatwierdzono przebieg granicy Polska - ZSRR wzdłuż linii Curzona, Polska utraciła Kresy Wschodnie ze Lwowem.

Konferencja w Poczdamie

W dniach od 17 lipca do 2 sierpnia 1945 roku w Poczdamie miało miejsce ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki. Obradowano częściowo już w innym składzie. Ze strony amerykańskiej na konferencję przybył nowy prezydent Harry Truman, na czele delegacji brytyjskiej stał - w I fazie konferencji Winston Churchill, a od 28 lipca premier Clement Attlee. Delegacji radzieckiej przewodniczył Józef Stalin.

Podjęte decyzje dotyczyły współdziałania państw po wojnie, przygotowania traktatów pokojowych, polityki aliantów w stosunkach z Niemcami, problemów państw Europy Środkowowschodniej (głównie Polski, Austrii, Jugosławii).

Ważne ustalenia podczas konferencji poczdamskiej podjęto w sprawie Polski. Ustalono granicę zachodnią Polski na Odrze i Nysie Łużyckiej. Zdecydowano o przesiedleniu mniejszości niemieckiej z terenów Polski, Czechosłowacji i Węgier na teren nowych Niemiec. Byłe Wolne Miasto Gdańsk miało odtąd znajdować się pod zarządem państwa polskiego. Co do granicy wschodniej Polski to Polsce i ZSRR przyznano Prusy Wschodnie. Tereny na północ od linii Baraniewo - Gołdap do styku granic z Litwą przejął ZSRR, a na południe od tej linii Polska. Wielka Trójka udzieliła także poparcia Tymczasowemu Rządowi Jedności Narodowej. 15% reparacji wojennych przyznanych ZSRR miało otrzymać państwo polskie (jednak decyzja ta nigdy nie została zrealizowana).

Trzy konferencje, w których wzięli udział przywódcy USA, ZSRR i Wielkiej Brytanii, zdecydowały o losach powojennej Europy, w tym też Polski. Decyzje podejmowane w tym gronie nie były w żaden sposób konsultowane z innymi zainteresowanymi państwami, których dotyczyły. Owe ustalenia przyczyniły się do podziału Europy na dwa wrogie obozy militarne, które rozdzieliła symboliczna żelazna kurtyna, a Polska znalazła się wówczas w zasięgu bloku państw komunistycznych.

Bibliografia

Czubiński Antonii, Historia powszechna XX wieku, Poznań 2003

www.pl.wikipedia.org

Zobacz także w serwisie XXwiek.pl:

Konferencja w Teheranie - zdjęcie wielkiej trójki, 28 listopada 1943

"Obalić Jałtę!" - wiec w 40. rocznicę przyjęcia postanowień konferencji, 4 lutego 1985

Poczdam - postanowienia o przesiedleniu ludności niemieckiej, 2 sierpnia 1945

Wysiedlanie ludności niemieckiej z Görlitz [Zgorzelec], 21 czerwca 1945



Zobacz więcej na temat:

Komentarze (2)
Zaloguj się
  • 0

    Nigdy ten tz.rzad nieprzprowadzil niczego,postanowienia Poczdamskie,to tymczasowe zajecie,ziem zachodnich na pewien czas,takowe postanowienie jest ujete w UKLADZIE POCZDAMSKIM.Czas realizacji dla polskiego kraju,jako nacji jest ralizowana,pod kazdym wzgledem,a moze inaczej.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Polecamy