Znajdź kurs, studia, szkolenie

Początki islamu - ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny

Bogusz Szymański
09.04.2009 , aktualizacja: 09.04.2009 12:07
A A A Drukuj
Arabowie w połowie I tysiąclecia naszej ery

Półwysep Arabski jest i był przed półtora tysiącem lat pokryty w większości pustynią lub stepem. Zaludnienie koncentrowało się wokół oaz, a także w południowej części półwyspu zwanej Arabią Szczęśliwą (łac. Arabia Felix). Mieszkańcy półwyspu należeli do plemion arabskich pochodzenia semickiego.

Poza Arabią Szczęśliwą (obszar dzisiejszego Jemenu), ludność półwyspu składała się głównie z koczowników, tzw. beduinów ("synów pustyni"), a ich źródłem utrzymania była głównie hodowla bydła i handel. Stałych osad było niewiele, a najważniejszymi miastami były Jathrib (Jatrib, Jasrib, obecnie Medyna) oraz Mekka, w której znajdowała się ogólnoarabska świętość - "czarny kamień" wmurowany w ścianę świątyni zwanej Kaaba.

Arabia znajdowała się na skrzyżowaniu ważnych dróg handlowych i była pomostem łączącym Etiopię z posiadłościami Rzymu i Bizancjum, oraz Egipt z Persją i Indiami. Z tego względu Arabia znajdowała się pod wpływem rozmaitych kultur, w tym judaizmu i chrześcijaństwa. Żydzi stanowili w miastach arabskich wpływową mniejszość.

Należy zaznaczyć, że w połowie I tysiąclecia naszej ery Arabowie nie posiadali wspólnej religii. Część plemion wyznawała judaizm, część chrześcijaństwo, część zaratusztrianizm, część zaś pierwotne wierzenia lokalne.

Wystąpienie Mahometa

Urodzony w 570 roku w Mekce Mahomet pochodził z bocznej i niezbyt bogatej gałęzi wpływowego rodu Korejszytów. Ojciec Mahometa zmarł przed jego narodzeniem, zaś matka gdy miał 6 lat. Następnie jego wychowaniem zajął się stryj trudniący się handlem. Uczestnictwo w wyprawach handlowych stryja umożliwiło Mahometowi poznanie innych kultur i religii. W roku 595 Mahomet poślubił starszą od siebie, bogatą wdowę imieniem Chadidża, co zapewniło mu niezależność materialną.

Co roku Mahomet udawał się na trwające miesiąc kontemplacje jaskini Al-Hira. Według tradycji islamskiej w roku 610 (w 27 dniu miesiąca ramadan) ukazał mu się archanioł Gabriel i w toku kolejnych objawień przekazał podstawy Koranu - świętej księgi Islamu.

Islam ("podporządkowanie") oparty jest o elementy judaizmu i chrześcijaństwa. Jego fundamentem jest wiara w jedynego boga - Allaha, wobec którego wszyscy są równi, a którego wola przesądza o losach każdego człowieka, a obowiązkiem wiernego jest poddanie się tej woli (stąd nazwa "muzułmanin" od muslimin tzn. uległy). Sam Mahomet miał być ostatnim z grona proroków, z których pierwszym był Abraham, a przedostatnim Jezus.

W odróżnieniu od innych wyznawanych wówczas w Arabii religii, Islam był religią prostą, konsekwentną w swej istocie i pozbawioną skomplikowanych doktryn teologicznych. Sprzyjało to oddziaływaniu na ludy o różnych kulturach i tradycjach.

Pierwotnie Mahomet o swych objawieniach powiedział tylko swoim najbliższym. Od 613 roku zaczął jednak publiczne propagować nową religię. Wkrótce zaczęła ona zdobywać dość liczne grono wyznawców, zwłaszcza wśród biedniejszych warstw społeczeństwa.

Ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny

Działalność Mahometa spotkała się z wrogą reakcją bogatych rodów Mekki, które w większości wyznawały miejscowe bóstwa politeistyczne. Przywódcy Mekki zainspirowali prześladowania muzułmanów. Początkowo prześladowania te miały raczej charakter moralny, jednak stopniowo przerodziły się w akty przemocy fizycznej.

W roku 615 Mahomet polecił kilkunastoosobowej grupie muzułmanów udać się, dla ich własnego bezpieczeństwa, do Abisynii (Etiopii), gdzie zostali życzliwie przyjęci i otoczeni opieką przez ówczesnego chrześcijańskiego króla. W roku 616 do Abisynii udała się druga, stuosobowa grupa muzułmanów. Obie grupy przebywały w Afryce do roku 628.

Wyznawcy wierzeń pogańskich kontynuowali swe prześladowania względem muzułmanów. Skłoniło to Mahometa do udania się ze swymi zwolennikami na emigrację do położonego o około 320 km na północ miasta Jathrib. Kontakty Mahometa z mieszkańcami Jathribu datowały się od 620 roku, gdy został on poproszony, jako neutralny sędzia, o rozstrzygnięcie długotrwałego międzyklanowego sporu dzielącego mieszkańców miasta.

Ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny rozpoczęła się 9 września 622 roku (26 dniu miesiąca Safar, roku pierwszego). Mahomet opuścił Mekkę dopiero gdy wszyscy jego zwolennicy już byli bezpieczni i by zmylić pościg udał się wpierw na południe. Podróż trwała 26 dni i w tradycji muzułmańskiej została określona jako hidżra (arab. hijra, łac. hegira), czyli "migracja". Rok w którym miała miejsce hidżra stał się rokiem pierwszym kalendarza muzułmańskiego.

Okres medyński i powrót Mahometa do Mekki

W Jathribie muzułmanie spotkali się z przychylnym przyjęciem i wkrótce zdobyli licznych nowych współwyznawców. Szacunek którym Mahomet cieszył się wśród miejscowej ludności umożliwił mu także wpływ na ustrój prawny miasta. Wkrótce Jathrib otrzymał z tego powodu nową nazwę: Madinat an-nabi, czyli "miasto proroka", później skróconą do samego Madinat - Medyna ("miasto").

W Medynie znajdowały się dość liczni chrześcijanie i żydzi. Według Mahometa należeli oni do tzw. "Ludów Księgi", czyli wyznających wierzenia wyrastające ze wspólnego z Islamem źródła i którym należy się szacunek i tolerancja. Mahomet traktował wyznawców tych religii jako naturalnych sprzymierzeńców, jednak wkrótce doszło do pewnych spięć, zwłaszcza ze strony kapłanów żydowskich. Podejrzenia wobec Żydów, że paktowali oni z władcami Mekki spowodowało, że stopniowo zostali oni wygnani z Medyny lub wymordowani.

Około roku 624 Mahomet zainicjował działania zbrojne przeciwko Mekce. W ciągu następnych czterech lat doszło do licznych bitew, które wyczerpały obie strony. Z tego powodu w roku 628 Mekka i Medyna zawarły tzw. pokój w Al-Hudajbijji. Zakładał on rozejm na okres 10 lat, regulował wzajemne relacje i zezwalał Mahometowi i jego zwolennikom na odbycie w kolejnym roku pielgrzymki (Hadżdż - Hajj) do Mekki.

Zobacz więcej na temat:

Skomentuj:

Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Polecamy