Znajdź kurs, studia, szkolenie

Wojna o niepodległość USA

Bogusz Szymański
19.05.2009 , aktualizacja: 19.05.2009 15:30
A A A Drukuj
Przyczyny wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych

Od połowy XVIII wieku pomiędzy Wielką Brytanią a jej koloniami na kontynencie północnoamerykańskim narastały różnice interesów. Po wojnie siedmioletniej (1756-1763), która rozpoczęła się od konfliktu kolonistów angielskich z Wirginii z francuskimi kolonistami z Kanady, rząd brytyjski podjął decyzję o ściślejszym podporządkowaniu swych kolonii.

W tym celu narzucono koloniom szereg uciążliwych podatków i ograniczeń handlowych. Na działania ekonomiczne podejmowane przez rząd brytyjski koloniści zareagowali skutecznym bojkotem angielskich towarów. Istotniejsze znaczenie miało jednak zapoczątkowanie dyskusji o wzajemnym stosunku między metropolią a koloniami oraz o prawach tych ostatnich. Szczególnie nośne wśród kolonistów było hasło "no taxation without representation" - "nie ma podatków bez reprezentacji (w brytyjskim parlamencie)".

Podjęta w 1773 roku próba narzucenia przez parlament brytyjski monopolu na handel herbatą, odebrana została przez kolonistów jako wyzwanie i doprowadziła do incydentu zwanego "herbatką bostońską" (The Boston Tea Party). 16 grudnia 1773 roku przebrani za Indian mieszkańcy Bostonu wtargnęli w porcie na brytyjskie statki z herbatą i zatopiły ich ładunek.

Początek wojny o niepodległość

Represje podjęte przez rząd brytyjski spowodowały radykalizację nastrojów w koloniach i utworzenie w czerwcu 1774 roku Kongresu Kontynentalnego w Filadelfii. Ogłoszono na nim bojkot towarów angielskich, utworzenie ochotniczej milicji i niezależność kolonii w zakresie podatków.

W kwietniu 1775 roku starcie pomiędzy oddziałem milicji a wojskami brytyjskimi pod Lexington zapoczątkowało wojnę o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Miesiąc później Kongres Kontynentalny zapowiedział kontynuowanie walki aż do zwycięstwa. Należy zauważyć, że hasło niepodległości nie była jeszcze głoszone zbyt zdecydowanie. Około 1/4 kolonistów wyrażało swą lojalność wobec korony brytyjskiej, a znaczna część społeczeństwa, zwłaszcza w stanach południowych, była nastawiona dość neutralnie.

W czerwcu 1775 roku Kongres Kontynentalny powołał regularną Armię Kontynentalną w sile 20 tysięcy żołnierzy, której dowództwo powierzono Jerzemu Waszyngtonowi. W celu zdobycia inicjatywy w wojnie, wojska amerykańskie wkroczyły jesienią 1775 roku do Kanady. Słabo przygotowana ekspedycja nie osiągnęła powodzenia, za to wywołała wielkie oburzenie wśród społeczeństwa brytyjskiego. Przyczyniło się to do zerwania negocjacji pomiędzy brytyjskim rządem a Kongresem Kontynentalnym.

Udało się natomiast kolonistom doprowadzić do pomyślnego zakończenia trwającego od początku wojny oblężenia Bostonu. 10 tysięcy żołnierzy, stanowiących trzon sił brytyjskich w Ameryce, ewakuowało się z tego miasta w marcu 1776 roku. Wyparcie Brytyjczyków z Bostonu przyczyniło się do poprawy nastrojów i wzrostu jedności wśród kolonistów.

Deklaracja Niepodległości Stanów Zjednoczonych

Impulsem do przyjęcia przez ogół społeczeństwa zbuntowanych kolonii hasła niepodległości było opublikowanie broszury pt. "Zdrowy rozsądek" autorstwa Thomasa Paine'a. Główną myślą owej publikacji była teza, że prawo do wolności jest "naturalnym prawem ludu", a jedynym rozwiązaniem trudności w stosunkach z Anglią jest niepodległość.

4 lipca 1776 roku Kongres Kontynentalny przyjął Deklarację Niepodległości Stanów Zjednoczonych. Autorami projektu Deklaracji Niepodległości byli Thomas Jefferson, Benjamin Franklin i John Adams. Treść Deklaracji Niepodległości wypływała z idei oświeceniowych i stwierdzała, że "wszyscy ludzie zostali stworzeni równymi", zostali obdarzeni "nienaruszalnymi prawami" takimi jak "prawo do życia, wolności i swobodnego dążenia do szczęścia".

Kolejnym krokiem w kierunku budowy nowego państwa było przyjęcie 15 listopada 1777 roku przez Kongres Kontynentalny tzw. artykuły konfederacji i wieczystej unii, określających zasady ustrojowe byłych kolonii.

Okres sukcesów brytyjskich podczas wojny o niepodległość USA

Wiosną 1776 roku Brytyjczycy wysłali do Ameryki nowe siły, liczące 50 tysięcy żołnierzy, w tym 30 tysięcy niemieckich najemników z Hesji. Brytyjczycy mieli dzięki temu zapewnioną przewagę liczebną. Umożliwiło im to odniesienie licznych zwycięstw nad Armią Kontynentalną, która z najwyższym tylko trudem uniknęła całkowitej klęski.

Pomimo trudnej sytuacji młodego państwa, do Ameryki przybywali liczni ochotnicy sprawy wolności i niepodległości. Wielu z nich odegrało wybitną rolę w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych, jak m.in. Polacy: Tadeusz Kościuszko i Kazimierz Pułaski czy Francuz markiz La Fayette.

W roku 1777 Brytyjczycy zamierzali ostatecznie zdławić amerykańską rebelię, atakując jednocześnie z Kanady i z zajętego w poprzednim roku Nowego Jorku. Brak koordynacji pomiędzy obydwoma zgrupowaniami brytyjskimi spowodował jednak niepowodzenie tych planów. Brytyjczykom udało się zdobyć stolicę Stanów Zjednoczonych - Filadelfię, ale ich wojska nacierające z Kanady zostały pobite w bitwie pod Saratogą (7 października 1777).

Przystąpienie Francji i Holandii do wojny o niepodlegość USA

Wydarzenia w Ameryce były bacznie obserwowane przez rząd francuski, który szukał rewanżu na Wielkiej Brytanii za swą klęskę w wojnie siedmioletniej. Ostatecznie, 6 lutego 1778 roku, Francja uznała niepodległość Stanów Zjednoczonych i zawarła z nimi traktat sojuszniczy i handlowy, co oznaczało wojnę z Wielką Brytanią.

Francja wysłała do Ameryki Północnej swoje wojska, a jej flota walczyła z brytyjską na Atlantyku i Oceanie Indyjskim. W 1779 roku do wojny przeciwko Wielkiej Brytanii przyłączyła się Hiszpania, a w 1780 roku Holandia. Rozszerzenie działań wojennych na brytyjskie kolonie spowodowało, że Wielka Brytania znalazła się w defensywie i stopniowo utraciła szanse zwycięstwa w Ameryce.

Zobacz więcej na temat:

Skomentuj:

Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Polecamy