Znajdź kurs, studia, szkolenie

Józef Piłsudski

Bogusz Szymański
21.04.2009 , aktualizacja: 16.01.2015 12:34
A A A
Józef Piłsudski w Bydgoszczy, obok niego kroczy generał Stanisław Szeptycki

Józef Piłsudski w Bydgoszczy, obok niego kroczy generał Stanisław Szeptycki (Fot. Muzeum Wojska Polskiego)

Józef Klemens Piłsudski, ps. "Wiktor", "Ziuk", przez zwolenników zwany "Marszałkiem", "Komendantem" lub "Dziadkiem". Polski polityk i wojskowy, działacz niepodległościowy, marszałek Polski, Naczelnik Państwa, dwukrotny premier, twórca tzw. rządów sanacji.
Dzieciństwo i młodość Józefa Piłsudskiego

Józef Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 roku w Zułowie na Litwie. Jego ojciec, Józef, był uczestnikiem powstania styczniowego, matka - Maria z Billewiczów pochodziła z rodu szlacheckiego o tradycjach patriotycznych.

W 1885 roku Józef Piłsudski zdał maturę i rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Charkowskim. Na studiach zaangażował się w konspiracyjną działalność niepodległościową i w 1887 roku skazany na pięcioletnie zesłanie na Syberię.

Po powrocie do Wilna, w roku 1892, Józef Piłsudski wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. W roku 1899 ożenił się z Marią z Koplewskich Juszkiewiczową - rozwódką wyznania protestanckiego.

Aby zawrzeć ślub, Józef Piłsudski również zmienił wyznanie. W roku 1900 Józef Piłsudski został aresztowany w Łodzi, ale wkrótce zbiegł z aresztu.

Józef Piłsudski na czele bojowych organizacji niepodległościowych

Pod wpływem niepowodzeń caratu w wojnie rosyjsko-japońskiej (1904-1905), Józef Piłsudski starał się zainteresować rząd Japonii utworzeniem oddziałów zbrojnych złożonych z jeńców polskich z Armii Rosyjskiej.

W czasie rewolucji 1905 roku Józef Piłsudski stanął na czele Organizacji Bojowej PPS. Spór o cele i metody działania Organizacji Bojowej doprowadził w 1906 roku do rozłamu w Polskiej Partii Socjalistycznej. W jego wyniku, Józef Piłsudski stanął na czele radykalnej PPS-Frakcji Rewolucyjnej.

W roku 1908 z inicjatywy Józefa Piłsudskiego powołano konspiracyjny Związek Walki Czynnej, a następnie jawne: Związek Strzelecki i Towarzystwo "Strzelec". Organizacje te miały prowadzić szkolenie wojskowe i stać się zalążkiem przyszłej armii polskiej.

W tym okresie Józef Piłsudski był czołowym politykiem orientacji planującej odzyskanie przez Polskę niepodległości w oparciu o Austro-Węgry. Politycy tej formacji powołali w 1912 roku Komisję Tymczasową Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych (KTSSN). Józef Piłsudski został jej komendantem wojskowym.

Działalność Józefa Piłsudskiego podczas I wojny światowej. Legiony Polskie

Po wybuchu I wojny światowej, Józef Piłsudski utworzył z członków związków i drużyn strzeleckich Pierwszą Kompanię Kadrową. Została ona następnie rozwinięta w 1 Pułk Strzelców i (jesienią 1914). I Brygadę, wchodzącej w skład powołanych 27 sierpnia przez Austro-Węgry Legionów Polskich.

W sierpniu 1914 roku Józef Piłsudski zainspirował powstanie w Królestwie Polskim formacji konspiracyjnej o nazwie Polska Organizacja Wojskowa (POW), której został komendantem głównym.

Gdy w wyniku tzw. aktu 5 listopada (1916 roku) powstała Tymczasowa Rada Stanu, Józef Piłsudski został szefem jej Departamentu Wojskowego.

Przewidując nadchodzącą klęskę Niemiec i Austro-Węgier, Józef Piłsudski doprowadził do tzw. kryzysu przysięgowego (9 lipca 1917). W rezultacie, Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski zostali uwięzieni w twierdzy w Magdeburgu, gdzie przebywali do listopada 1918 roku.

Rola Józefa Piłsudskiego w odzyskaniu przez Polskę niepodległości

Uwięzienie w Magdeburgu przyczyniło się do dalszego wzrostu popularności Józefa Piłsudskiego. 10 listopada 1918 roku Józef Piłsudski został zwolniony z twierdzy przez władze niemieckie obawiające się połączenia rewolucji niemieckiej z rosyjską.

11 listopada Rada Regencyjna powierzyła Józefowi Piłsudskiemu dowództwo nad powstającym Wojskiem Polskim, 14 listopada przekazała mu pełnię władzy.

W następnych tygodniach Józefowi Piłsudskiemu podporządkowały się również inne, lokalne ośrodki władzy na ziemiach Polskich. Nawiązano też współpracę z działającym w Paryżu Komitetem Narodowym Polskim, kierowanym przez Romana Dmowskiego.

22 listopada 1918 roku Józef Piłsudski otrzymał tytuł Tymczasowego Naczelnika Państwa. Z kolei wybrany 26 stycznia 1919 roku Sejm Ustawodawczy powierzył Józefowi Piłsudskiemu funkcję Naczelnika Państwa do czasu uchwalenia konstytucji.

Zobacz także

Zobacz więcej na temat:

Komentarze (1)
Zaloguj się
  • Gość: dawid

    0

    Przydalo sie , dzięki.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX