Środa Popielcowa 2016 - to właśnie dziś. Jak obchodzimy Popielec?

bdz
10.02.2016 , aktualizacja: 10.02.2016 10:22
A A A
Środa Popielcowa w kościele św. Krzyża

Środa Popielcowa w kościele św. Krzyża (Fot. Filip Klimaszewski / Agencja Gazeta)

Środa Popielcowa, czyli Popielec, to w kalendarzu chrześcijańskim pierwszy dzień Wielkiego Postu. W tym roku przypadła na 10 lutego, czyli właśnie dziś. Jakie obrządki towarzyszą Środzie Popielcowej i jak obchodzimy Wielki Post?
Środa Popielcowa. Posypywanie głów wiernych popiołem

Środa Popielcowa co roku rozpoczyna okres 40-dniowego Wielkiego Postu, który poprzedza Wielkanoc. W Popielec katoliccy wierni udają się do kościoła, gdzie podczas mszy świętej kapłan posypuje ich głowy popiołem. Jest to symbol pokuty, a pojawił się w Kościele katolickim już w VIII wieku. Posypując głowy wiernych popiołem ksiądz celebrujący mszę świętą wypowiada słowa: "Nawracajcie się i wierzcie w ewangelię" lub: "Prochem jesteś i w proch się obrócisz".

W Środę Popielcową katolików obowiązuje też wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych (od 14. roku życia), a także post ścisły. Powinni go przestrzegać osoby między 18. a 60. rokiem życia. Oznacza to, że w Popielec powinno się ograniczyć liczbę spożywanych posiłków do syta do jednego w ciągu dnia.

Środa Popielcowa. Od dziś trwa Wielki Post

Popielec to pierwszy dzień Wielkiego Postu, który trwa aż do Wielkiego Czwartku. Podczas Wielkiego Postu katolicy na całym świecie powstrzymują się od uczestniczenia w zabawach czy imprezach. W Kościele katolickim Wielki Post to czas pokuty i nawrócenia. Jego zaleceniami są post, jałmużna i modlitwa.

W tracie Wielkiego Postu z kościołów znikają kwiaty przy ołtarzu, a wystrój świątyni jest skromniejszy - ma to podkreślić nastrój pokuty. Kolorem liturgicznym charakterystycznym dla okresu Wielkiego Postu jest fiolet, a w czwartą niedzielę - róż. Wierni śpiewają pieśni pokutne, np. "Ludu mój ludu" czy "Wisi na krzyżu".

Środa Popielcowa w literaturze. Popielec w "Chłopach"

Popielec to bardzo ważny element kultury katolickiej, co jest widoczne także w literaturze polskiej. Władysław Reymont w swojej powieści "Chłopi" dokonał opisu zarówno mszy odbywającej się w Środę Popielcową, jak i niedzielnej mszy przypadającej na pierwszą niedzielę Wielkiego Postu:

"Msza się skończyła i cały naród w skrusze, a często gęsto i z płakaniem przystępował do ołtarza chyląc pokornie głowy pod popiół, którym ksiądz z głośną modlitwą pokutną posypywał przyklękających. Hanka nie czekając końca tej popielcowej uroczystości wyszła na świat, wielce czując się wzmożoną na siłach i dufna już całkiem w pomoc Bożą."

Władysław Reymont, "Chłopi", Zima, rozdział 12

"Śpiewali już Gorzkie Żale, boć to była pierwsza niedziela postu. Ksiądz, ubrany w komżę, siedział z boku ołtarza z książką w ręku i raz w raz spoglądał na niego surowo. Organy huczały przejmująco, a cały naród śpiewał w jeden głos, chwilami zaś urywały się głosy, ścichały organy i z chóru, jakoby gdziesik spod nieba, rozlegał się płaczliwy, urywany głos organisty, czytającego rozważania męki Panajezusowej. Antek zaś nic nie słyszał, bo z wolna zapomniał, po co przyszedł i gdzie jest, przejęły go te śpiewy na wskroś i osnuły pieszczoną, kołyszącą nutą, że dziwnie osłabł w sobie, senność go ogarniała i głęboka cisza, że zapadał i jakby leciał gdziesik w jakąś światłość, a co oprzytomniał i otworzył oczy, spotykał się z oczami księdza; któren nań wciąż spoglądał, że to wyższy był nad drugie i już z dala widny, a tak świdrował, iż Antek odwracał ociężałą głowę i znowu zapominał o wszystkim; przecknął z nagła: Wisi na krzyżu Pan, Stwórca nieba, Płakać za grzechy, człowiecze, trzeba - zahuczał kościół, że jakby z jednej, niepojętej jakiejś gardzieli wyrwał się ten krzyk i buchnął taką żałośliwą mocą, takim przepłakanym jękiem, aż mury się zatrzęsły, naród porwał się z klęczek, zakłębił i rozgrzmiał wszystkimi naraz głosami, duszą wszystką śpiewał i wszystkim płaczem pokutnym."

Władysław Reymont, "Chłopi", Zima, rozdział 12

Zobacz także
Skomentuj:
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX