Znajdź kurs, studia, szkolenie

Medaliony - portret psychologiczny ofiar wojny

Autor: Zofia Nałkowska / Opracowała: Agata Krajniak
05.12.2014 , aktualizacja: 05.12.2014 15:23
A A A Drukuj
Książki

Książki (Fot. Shutterstock)

W opowiadaniach Nałkowskiej oprócz dokumentalnego zapisu zbrodni hitlerowskich odnaleźć można także obraz spustoszenia, jakiego wojna dokonała w ludzkiej psychice. Obcowanie z cierpieniem i śmiercią znieczula ludzką wrażliwość. W umyśle człowieka zastraszonego i upodlonego następuje przewartościowanie dotychczasowych norm i zasad etycznych.

Każdy z bohaterów Nałkowskiej na swój sposób uległ pewnej degradacji moralnej; dotknęło go emocjonalne kalectwo. Odzwierciedla to zarówno sposób opowiadania o przeżytych wydarzeniach, jak i przytoczone fakty. O niewyobrażalnym okrucieństwie rozmówcy mówią chłodno, beznamiętnie, rzeczowo. Nie ujawniają swoich odczuć, są wypaleni wewnętrznie przez swoje doświadczenia.

Pracownik Instytutu Anatomicznego relacjonuje sposób, w jaki obchodzono się tam z ludzkimi zwłokami, jakby mówił o zwykłym procesie produkcyjnym. Nie uświadamia sobie, że było to nieetyczne, że "surowiec", z którym miał do czynienia, stanowiły szczątki żyjących niegdyś ludzi.

Kobieta z opowiadania Dno mówi o więźniarkach, które jadły mięso ze składowanych w bunkrach trupów. Jej komentarz nie zawiera moralnej oceny. Wspomina ona tylko, że "to było strasznie karane". Z ożywieniem opowiada o przerażeniu, jakie w niemieckim oficerze wzbudził widok transportowanych w nieludzkich warunkach kobiet, traktuje to jednak jako ciekawostkę.

Kobieta cmentarna, choć żal jej torturowanych mieszkańców getta, usprawiedliwia niejako okrucieństwo Niemców, powtarzając stereotyp o mściwości i nienawiści Żydów wobec Polaków.

Człowiek, który relacjonuje historię zbiegłej z transportu kobiety, nie może zrozumieć, dlaczego ktoś, komu było jej żal, zastrzelił ją. Kobiecie potrzebna była przecież pomoc innego rodzaju, a takiego czynu nie można nazwać humanitarnym. Nikt ze świadków tego wydarzenia, włącznie z opowiadającym, nie okazał jej jednak prawdziwego współczucia i nie odważył się wziąć rannej z miejsca, gdzie skazana była na pewną śmierć.

Bliskość i powszedniość śmierci wzbudzała w ludziach skrajne emocje. Niektórzy starali się uniknąć śmierci za cenę własnej godności, inni uznali ją za nieuchronną, a naturalny strach zastąpili obojętnością. W tych ekstremalnych warunkach zacierały się granice między dobrem a złem, a ludzie ujawniali skłonności, o które sami siebie nie podejrzewali. Wojenne przeżycia odcisnęły na ich duszach niezatarte piętno, zniszczyły cząstkę człowieczeństwa, odebrały wiarę w uniwersalne wartości. Ci, którzy przeżyli wojnę, na długo pozostali jej ofiarami.

Zobacz także:

Zofia Nałkowska - najważniejsze dzieła

Medaliony - symbolika tytułu

Medaliony - portret psychologiczny ofiar wojny

Medaliony - plan wydarzeń

Medaliony - motywy

Medaliony - krótkie omówienie

Medaliony - kompozycja i konwencja i literacka

Medaliony - jako dokument zbrodni hitlerowskich

Medaliony - czas i miejsce akcji

Medaliony - cytaty

Medaliony - bohaterowie

Medaliony - bibliografia

Zobacz także
Skomentuj:
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX