Znajdź kurs, studia, szkolenie

Adama Mickiewicz - charakterystyka twórczości

Autor: Adam Mickiewicz / Opracowała: Anna Michalska
25.03.2008 , aktualizacja: 15.04.2009 15:13
A A A Drukuj
Twórczość Adama Mickiewicza otworzyła nową epokę w polskiej poezji. Jego dzieła zadecydowały o zwycięstwie romantyzmu w sporze ze zwolennikami klasycyzmu i wywarły wpływ na kolejne pokolenia.

Mickiewicz debiutował wierszem Zima miejska , opublikowanym w ,,Tygodniku Wileńskim" w 1818 roku. Oda do młodości była jednym z pierwszych osiągnięć poezji poety. Utwór stał się manifestem programowym młodego pokolenia. Przedstawiono w nim nowatorskie spojrzenie na świat. Była to zapowiedź nowej, romantycznej literatury.

Na początku lat dwudziestych XIX wieku powstały Ballady i romanse , uważane za manifest polskiego romantyzmu oraz określenie się ideowe i artystyczne samego Mickiewicza. Pierwszy tom Poezji Mickiewicza był głosem w sporze romantyków z klasykami , nieuznającymi pozarozumowej, opartej na wierzeniach prostego ludu koncepcji współistnienia dwóch światów : realnego i metafizycznego. Dojrzałość Mickiewicza jako romantyka widoczna jest w drugim tomie Poezji , wydanym w 1823 r. Zawierał on następujące utwory: Grażyna. Powieść litewska, wiersz Upiór oraz II i IV część Dziadów.

W czasie wycieczek poety z Odessy na Krym powstał cykl sonetów. Sonety odeskie i Sonety krymskie wydane zostały w Moskwie w 1826 r. pod wspólnym tytułem Sonety. Mickiewicz w Sonetach krymskich ukazał piękno krymskiego krajobrazu, orientalną przyrodę i kulturę Wschodu. Opisywał tęsknotę za rodzinnymi stronami , refleksje nad ulotnością ludzkiego życia, nieuchronne przemijanie . Poruszył problem samotności i opuszczenia wśród obcych. Zwracał uwagę na zachowania ludzi wobec śmierci oraz niemoc człowieka wobec sił natury.

Będąc na zesłaniu w Rosji, Mickiewicz napisał powieść poetycką Konrad Wallenrod. Poeta pracował wtedy w kancelarii gubernatora jako urzędnik państwowy. Utwór adresowany był do Polaków, którzy zmuszani byli do pracy w rosyjskiej administracji państwowej bądź też służyli w armii carskiej.

Po klęsce powstania listopadowego Mickiewicz wyemigrował do Drezna. Tam wiosną 1832 r. powstała III część Dziadów , wydana w Paryżu w tym samym roku. Utwór powstał pod wpływem wyrzutów sumienia Mickiewicza, związanych z tym, że nie wziął on udziału w powstaniu listopadowym.

III część Dziadów przedstawia historiozoficzne (dotyczące filozofii dziejów) koncepcje mesjanizmu . Przykładem mesjanizmu jest Widzenie księdza Piotra ukazane w scenie V. Padają tam słowa ",Polska Chrystusem narodów". Określają one istotę polskiego mesjanizmu, przedstawiają plan zbawienia ludzkości poprzez męczeństwo narodu polskiego. W Wielkiej Improwizacji Mickiewicz porusza problem istnienia wybitnej jednostki w narodzie oraz jej stosunku do Boga. Wybitna jednostka to Konrad, który ma świadomość swej niezwykłości oraz wynikających z tego zobowiązań wobec narodu. Wielka Improwizacja jest buntem przeciw Bogu w imię miłości do ludzi. Jest to bunt prometejski .

Kolejnym utworem powstałym na emigracji był Pan Tadeusz , wydany w 1834 r. w Paryżu. Utwór miał być dla Mickiewicza i innych emigrantów ucieczką od rzeczywistości paryskiej. Pan Tadeusz był swego rodzaju próbą powrotu do ojczyzny, "kraju lat dziecinnych". Epopeja Adama Mickiewicza uważana jest za arcydzieło poezji polskiej.

Do ważniejszych utworów Mickiewicza należy zaliczyć Liryki lozańskie - utwory powstałe w Szwajcarii. Są to ostatnie wiersze, które stworzył Mickiewicz. Liryki przepełnione są uczuciem smutku i tęsknoty za życiem, które minęło. Dominuje w nich nastrój zamyślenia nad życiem, sensem istnienia i niespełnionymi marzeniami.



Zobacz także:

Pan Tadeusz

Adam Mickiewicz - biografia

Adam Mickiewicz - najważniejsze dzieła

Pan Tadeusz - znaczenie tytułu

Pan Tadeusz - temat

Pan Tadeusz - synkretyzm gatunkowy

Pan Tadeusz - styl

Pan Tadeusz - struktura czasu

Pan Tadeusz - Soplicowo jako centrum polszczyzny

Skomentuj:
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX