Znajdź kurs, studia, szkolenie

Zdążyć przed Panem Bogiem

Autor: Hanna Krall / Opracowała: Jolanta Wakulińska
26.03.2008 , aktualizacja: 11.08.2009 13:52
A A A Drukuj
Książka Hanny Krall "Zdążyć przed Panem Bogiem" jest oparta na wywiadzie autorki z Markiem Edelmanem, w którym opowiedział on o swoich wspomnieniach z powstania w getcie warszawskim oraz o swojej pracy jako kardiochirurga.

Zobacz, jak likwidację getta warszawskiego przedstawia Czesław Miłosz w wierszu "Campo di Fiori"

Zobacz, jak w "Zdążyć przed Panem Bogiem" przedstawiony jest Marek Edelman

Książka "Zdążyć przed Panem Bogiem" powstała w 1976, jej pierwsze wydanie książkowe ukazało się w 1977. Pierwotnie drukowana była w czasopiśmie "Odra".

Przeczytaj o motywie Żydów w literaturze

Treść "Zdążyć przed Panem Bogiem":

Fragment 1

- Rozmowa na temat wybuchu powstania w getcie warszawskim, które było z góry skazane na klęskę. Miało jednak pokazać światu, że Żydzi chcą wybrać godny sposób umierania. Termin 19 kwietnia 1943 był spowodowany akcją likwidacyjną rozpoczętą przez Niemców. Na czele sztabu powstańczego stanął, bo chciał, młody ambitny Anielewicz (syn handlarki ryb); 8 maja na ul. Miłej wraz z 80 ludźmi popełnił samobójstwo.

- Edelman dowodził 40-osobową grupą, dyscyplinował ludzi, budził nadzieję, że świat za murami zareaguje na walkę narodu żydowskiego. Wspomina też karuzelę i bawiących się ludzi po stronie aryjskiej i Michała Klipfisza odznaczonego pośmiertnie Krzyżem Virtuti Militari za bohaterskie zasłonięcie sobą niemieckiego karabinu maszynowego, co umożliwiło odparcie ataku zebranym na strychu Żydom.

- Edelman pracował w szpitalu jako goniec, stał na bramie na Umschlagplatzu i wyprowadzał chorych, których organizacja chciała uratować przed wywózką do obozu w Treblince. Początkowo Niemcy dawali tzw. numerki życia, później przeżyć mieli pracownicy fabryk. Następnie chętnym do transportu dawali po trzy bochenki chleba i marmoladę. Z tego powodu wygłodzeni Żydzi nie wierzyli, że jadą na śmierć.

- W czasie likwidacji szpitala personel medyczny oddawał najbliższym truciznę przechowywaną dla siebie (ratunek przed komorą gazową).

- Prezes Gminy, Czerniakow, załamał się i popełnił samobójstwo.

Fragment 2

- Traktuje o oburzeniu ludzi na wywiad Edelmana o powstaniu w getcie z powodu dokonania przez niego demitologizacji powstańców (Anielewicz malujący na czerwono skrzela nieświeżym rybom).

- Różnice w danych dotyczących liczby powstańców: wg Edelmana - 220, wg literata S. - 600.

Fragment 3

Refleksja na temat sposobu przekazywania przez Edelmana informacji o powstaniu: okazało się, że nie potrafi mówić z patosem i nienawiścią. Nie nadaje się więc na bohatera, bo nie eksponuje heroizmu walczących. Zamilkł wówczas na 30 lat.

Fragment 4

- Przedstawia obrazy śmierci głodowej. Edelman mówi o wynaturzeniach spowodowanych głodem (kanibalizm), np. Rywka Urman odgryzł kawałek ciała zmarłego z głodu syna.

- Wpływ głodu na organizm ludzki interesował lekarzy jako problem naukowy: dr Teodozja Goliborska badała mechanizmy takiej śmierci. Hanna Krall nawiązała z nią kontakt.

Zobacz więcej na temat:

Skomentuj:
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX