Znajdź kurs, studia, szkolenie

Motyw podróży, wędrówki

Opracowała: Joanna Spychała
02.09.2008 , aktualizacja: 02.09.2008 14:25
A A A Drukuj
Przemieszczanie się, pokonywanie pewnej drogi to nieodłączny element ludzkiego życia od zarania dziejów. Początkowo człowiek prowadził koczowniczy tryb życia, przemieszczając się w poszukiwaniu pożywienia, w chęci przetrwania. Wiele wieków po tym, jak się osiedlił, w dalszym ciągu odczuwa potrzebę podróżowania, poznawania dalekich stron, egzotycznych krajów. Głód wiedzy? Marzenia o lepszym świecie? Poszukiwanie nowych wyzwań? Powody wędrówki bywają różne - ale bez podróży wolniejszy byłby postęp cywilizacyjny i być może nadal na odkrycie czekałaby Ameryka.

Podróż może być też metaforą życia - podążamy różnymi drogami, zdobywamy doświadczenia, obieramy nasze cele. Życie jest ciągłym wędrowaniem, poznawaniem siebie, innych, otaczającego nas świata - egzotycznych krajów, ale i najbliższego otoczenia.

W "Jądrze ciemności" Josepha Conrada podróż do Afryki i w głąb tego kontynentu przypomina wstępowanie w inferno (piekło). Przynosi poznanie kolejnych kręgów zła i szaleństwa. Wyprawa w górę rzeki jest niczym podróż do źródeł, do początków świata - tu: świata pierwotnego. Podczas tej podróży do kresów cywilizacji ukazany zostaje fałsz misji białego człowieka. Dla Marlowa z kolei podróż to wchodzenie w głąb siebie. Poszukiwanie Kurtza staje się okazją do dostrzeżenia siły instynktów, własnego, niepewnego ,,ja", i do zadania pytań o zło tkwiące w naturze człowieka.

Wiele podróżują bohaterowie utworów Henryka Sienkiewicza. W czasie podróży rozgrywają się ważne wydarzenia na kartach "Krzyżaków" - w drodze do Krakowa Zbyszko poznaje Danusię, po drodze do Ciechanowa zostaje zasypany poczet Juranda, z kolei podczas jazdy do Spychowa umiera Danusia. Podróżuje także główny bohater innej powieści Henryka Sienkiewicza, "Potopu", wędrując zaś, przeżywa różne przygody, poznaje ludzi, bierze udział w obronie Jasnej Góry i bitwie ze Szwedami.

Niełatwą i związaną z wieloma poświęceniami wędrówkę w poszukiwaniu lepszego życia przedstawia Henryk Sienkiewicz w utworze "Za chlebem". Podczas podróży po Ameryce pisarz poznał niedolę i poniewierkę polskiego chłopa, zmuszonego szukać za oceanem pracy i kawałka chleba. Sienkiewicz opisuje losy emigrantów, którzy noce spędzają w dokach pod odkrytym niebem. Nie mogą pracować, ponieważ nie znają języka i nikt nie chce im bezinteresownie pomóc. Bohaterów noweli "Za chlebem" nie jest w stanie ocalić od zguby ani szlachetność, ani upór i wytrwałość.

Wędrówka jest też tematem "Chłopów" Władysława Reymonta. Wędrując po wsiach, Roch budzi wśród ludzi patriotyczne uczucia, przypomina chłopom o ich korzeniach, naucza dzieci pisać i czytać. To postać emisariusza przynoszącego ludziom wieści ze świata. Także Agata wędruje, jej wędrówka jest jednak podyktowana poszukiwaniem możliwości zarobku. Na zimę idzie do miasta, gdzie żebrze, by przetrwać, na wiosnę wraca zaś do swoich krewniaków Kłębów, u których znajduje pracę i dach nad głową.

Wędrówkę po krainie własnej wyobraźni odbywa główny bohater opowiadań Brunona Schulza "Sklepy cynamonowe" i "Ulica Krokodyli". Rzeczywistość jest tajemnicza i zaskakująca, nawet groźna. Można się w niej zagubić. Idąc do domu po portfel ojca, bohater przeżywa cały ciąg przygód - dziejących się na ulicy Krokodyli albo w jego głowie.

Po centrum Warszawy wędrować będzie bohater "Małej apokalipsy" Tadeusza Konwickiego, zanim dokona samospalenia. Najważniejszy podczas tego spaceru jest Pałac Kultury, widoczny z każdego miejsca. To on jest też punktem docelowym Bohatera. Motyw wędrówki nawiązuje do "Boskiej Komedii" Dantego: mamy do czynienia z podróżą po kręgach ziemskiego piekła. Literatowi towarzyszy jego wielbiciel, a jednocześnie agent Urzędu Bezpieczeństwa - Tadzio Skórko. Po drodze ze swego mieszkania do celu bohater wstępuje do baru mlecznego, kina Wołga, restauracji Paradyż, szpitala. Zachodzi też do domu Jana. Na swą Golgotę wyrusza, myśląc o tych, którzy kroczyli tą samą ścieżką. Snuje rozważania o Bogu, o sprawach ostatecznych, o ludziach, o sobie.

Skomentuj:

Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX