Znajdź kurs, studia, szkolenie

Mitologia - mit o powstaniu świata

Autor: Jan Parandowski / Opracowała: Jolanta Wakulińska
19.08.2008 , aktualizacja: 19.08.2008 15:58
A A A Drukuj
Od zarania dziejów Grecy zastanawiali się, jak powstał świat, skąd wzięli się bogowie i ludzie. Na pytania te udzielano wielu różnych odpowiedzi i badając sprzeczne warianty mitów, można stwierdzić, że już w najwcześniejszych źródłach są zawarte dowody istnienia odmiennych koncepcji powstania świata i bogów, czyli kosmogonii i teogonii.

Okeanos - wielka rzeka opływająca cały świat, uosobiony wieczny Czas i wreszcie Chaos, tworzyły pierwotny stan, kiedy nad pomieszanymi elementami nie panowała żadna siła porządkująca.

•  Z Chaosu wyłoniła się najpierw Gaja (Ziemia) oraz Eros, bóg miłości, pierwsza siła nadająca światu uporządkowaną formę. Ziemia zrodziła następnie Uranosa (Niebo). Ze związku tej pary - Gai i Uranosa - powstali sturęcy olbrzymi, cyklopi i sześć par tytanów, którzy stali się pierwszą generacją bogów. Z pierwotnego Chaosu wyłoniły się również liczne istoty o abstrakcyjnym, bezosobowym charakterze: najpierw Noc i Erebos uosabiający mrok i ciemności panujące pod ziemią, z ich zaś związku powstały Dzień i Powietrze, a także inne personifikacje i bóstwa abstrakcyjne (Nemezis, Los, Starość, Niezgoda i wiele innych).

Dziećmi Uranosa i Gai było sześciu tytanów: Okeanos, Kojos, Krejos, Hyperion, Japetos i Kronos oraz sześć tytanid: Tetyda, Fojbe, Eurybia, Klimene, Teja i Rea (wśród nich wymienia się niekiedy Azję). Uranos, którego mity przedstawiają jako podejrzliwego tyrana, obawiał się o swą władzę i strącił w znajdujące się pod ziemią czeluście Tartaru swych synów, groźnych cyklopów i sturękich olbrzymów. Oburzona tym postępkiem Gaja zwróciła się do tytanów, aby poskromili Uranosa.

•  Najmłodszy tytan, Kronos, zdecydował się wystąpić przeciw ojcu, odebrał mu władzę i pozbawił go męskości (Ziemia skropiona krwią Uranosa wydała wówczas na świat trzy Erynie, boginie zemsty). Kronos objął panowanie nad światem i okazał się wkrótce despotą podobnym do ojca. Cyklopów i sturękich, których przejściowo uwolnił, zamknął z powrotem w Tartarze. Gaja przepowiedziała Kronosowi, że zostanie pokonany przez własnego syna. Usiłując zapobiec spełnieniu się przepowiedni, wszystkie dzieci, jakie wydała na świat jego siostra-małżonka Rea, połykał zaraz po urodzeniu. Losowi temu ulegli kolejno: Hades, Posejdon, Hestia, Demeter i Hera. Rea, matka nieszczęsnych potomków, pewnego razu podała mężowi kamień zawinięty w pieluszki, w których miał się znajdować Zeus.

•  Wychowany w ukryciu Zeus pokonał Kronosa, objął władzę i zmusił go, by ten zwrócił ze swego wnętrza jego rodzeństwo. Bogowie podzielili się władzą, za siedzibę obrali Olimp i wiedli boskie życie, kłócąc się i kochając oraz bacznie obserwując ludzi.

Skomentuj:

Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX