Matura 2011, język polski, poziom rozszerzony, arkusze
UWAGA! Podane poniżej wskazówki są przykładowy i mogą różnić się od klucza, który opublikuje CKE.
Partner rozwiązań z języka polskiego:
Temat 1:
Zinterpretuj fragment dramatu Sławomira Mrożka "Śmierć porucznika". Określając sytuację dramatyczną i sposób jej budowania, odpowiedz na pytanie, jaką rolę odgrywają w tekście nawiązania do twórczości Adama Mickiewicza i tradycji literackiej romantyzmu. Wykorzystaj odpowiednie konteksty interpretacyjne.
Wstęp:
- warto zacząć od napomknienia, że w zeszłym roku pojawił się na rynku księgarskim pierwszy tom "Dzienników" S. Mrożka
- rys twórczości S. Mrożka - wskazanie na główne tematy podejmowane przez dramaturga, wykorzystywaną technikę poetycką (absurd, groteska itp.)
- wyjaśnienie definicji: sytuacja dramatyczna - sytuacja należąca do świata przedstawionego, określanego poprzez komunikację miedzy bohaterami i stosunkami pomiędzy nimi
Rozwinięcie:
- określenie sytuacji dramatycznej w "Śmierci porucznika" S. Mrożka - opisanie sytuacji komunikacyjnej w dramacie (zwrócenie uwagi na występującą gromadę, hierarchię ją określającą, sytuację rozmowy, czyli reakcję odbiorców na poszczególne wypowiedzi)
- wpływ sytuacji dramatycznej na prezentację świata przedstawionego - tajemniczość, złowrogość, ludyczność świata przedstawionego
- zauważenie, że elementy budowy sytuacji dramatycznej nawiązują do postaci A. Mickiewicza, jego utworów i biografii
- opisanie nawiązań do: "Dziadów cz. II", "Dziadów cz. IV" (motyw ksiąg, które przynoszą cierpienie) i "Reduty Ordona" A. Mickiewicza, a także do okresu, w którym poeta należał do Filomatów i Filaretów (zwrócenie uwagi na osoby dramatu, nawiązania językowe, strukturalne)
- nawiązanie do ludycznej tradycji romantyzmu - krótka charakterystyka ludowości i jej przejawiania się w utworze S. Mrożka (należy wspomnieć o nawiązaniu do A. Mickiewicza i ludowości w "Dziadach cz. II")
- rola nawiązań do twórczości A. Mickiewicza i romantyzmu - degradacja narodowego mitu romantycznego (krytyka tego mitu jako szkodliwa dla charakteru, myślenia i postępowania Polaków), wezwanie do ciągłego "odnawiania znaczeń" (ratunek przed niebezpieczną stagnacją znaczeń, oddogmatyzowania zastanych pojęć i interpretacji)
Zakończenie:
- podsumowanie treści rozwinięcia - zwrócenie głównej uwagi na nawiązania S. Mrożka do romantyzmu i A. Mickiewicza
- zastanowienie się nad postawą S. Mrożka - spadkobierca romantyzmu już poprzez wychowanie w jego tradycji, brak możliwości uwolnienia się od romantyzmu a kwestia krytyki tej epoki i jej wpływu na społeczeństwo (duchowy, kulturowy, mentalny itp. marazm społeczny)