Olimpiady - dla kujonów czy pasjonatów?

W polskim systemie edukacyjnym istnieje około trzydziestu olimpiad przedmiotowych dla szkół średnich. Uczniowie mogą wybierać praktycznie z niemal każdej dyscypliny. Każda olimpiada ma swoją renomę, historię i obyczaje z nią związane. Olimpiady, takie jak Olimpiada Literatury i Języka Polskiego, Matematyczna, Historyczna, Biologiczna, Geograficzna i Nautologiczna, czy Artystyczna dotyczą przedmiotów stricte „szkolnych”. Uczniowie mogą zaprezentować swoją wiedzę także w olimpiadach, które nie mają swojego odpowiednika w przedmiotach nauczania. To między innymi istniejąca od roku szkolnego 1959/60 Olimpiada Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym czy Olimpiada Wiedzy o Prawach Człowieka, która ma aż czterech patronów honorowych. Należy do nich także Olimpiada Wiedzy o Unii Europejskiej czy „Losy Polaków na Wschodzie”. Do olimpiad z przedmiotów zawodowych należą Olimpiada Wiedzy i Umiejętności Rolniczych, Wiedzy i Umiejętności Budowlanych oraz Wiedzy o Żywieniu. Lingwiści także mają swoje olimpiady, nie tylko języków nowożytnych (wśród nich języka białoruskiego), ale i łaciny.

Trzy etapy
Olimpiada składa się zwykle z trzech etapów: szkolnego, okręgowego i centralnego. Każdy etap jest zróżnicowany; na przykład na etapie I Komitet Główny Olimpiady Geograficznej od uczestników wymaga przeprowadzenia własnych badań terenowych, a Astronomicznej - rozwiązania zadań obserwacyjnych lub własnych obserwacji. Uczestnicy piszą prace, testy, uczestniczą w egzaminach ustnych. Im wyżej, tym trudniej. System oceniania jest surowy, czasem różnice ułamków punktów decydują o przejściu do kolejnego etapu. Wiedza, którą mają prezentować uczniowie wykracza poza ramy szkolnych lekcji – olimpiady języków obcych wymagają znajomości nie tylko języka, ale i wiedzy na temat zagadnień współczesnych, znajomości kultury i literatury danego kraju.
Olimpiady rozpoczynają się w pierwszym semestrze, a kończą przeważnie w kwietniu.

I po co to wszystko?
Wiedza, własna satysfakcja, prestiż, zwolnienie z egzaminów na studia, nagrody? Każdy czynnik jest równie istotny. Na samym starcie trzeba uświadomić sobie własną motywację, by później, w trudnych czy stresujących chwilach, udzielać samemu sobie odpowiedniego wsparcia.
Samo uczestnictwo w etapie centralnym olimpiady jest sporym osiągnięciem, a bycie laureatem jest nobilitacją dla młodego człowieka. Finały olimpiad odbywają się w bardzo podniosłej i naukowej atmosferze, a patronat honorowy, na przykład Ministra Sprawiedliwości lub Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przypadku Olimpiady Wiedzy o Prawach Człowieka, robi wrażenie.
Korzyścią niezaprzeczalną i oczywistą jest zwolnienie z egzaminów wstępnych na wiele kierunków studiów. Ten przywilej dotyczy laureatów olimpiad. Laureaci Olimpiady Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym ( w 2002 r. po pokonaniu prawie siedmiu tysięcy osób) mają zapewniony wstęp bez egzaminów na stosunki międzynarodowe, politologię, prawo. Finaliści Olimpiady Języka Polskiego i Literatury zwolnieni są z matury z języka polskiego, a laureaci z egzaminów wstępnych na kierunki humanistyczne. O tym jednakże decydują Senaty wyższych uczelni, dlatego warto sprawdzić, czy uczelnia, z którą wiążemy naszą przyszłość honoruje dyplomy laureatów olimpiad, i w jakim zakresie.

Przygotowanie do olimpiady i osiągniecie sukcesu okupione jest miesiącami ciężkiej pracy. Jednak w tym przypadku owa praca może zostać dobrze wynagrodzona.
Anna Nykiel-Ostrowska

Edulandia = matura: nowa matura / matura międzynarodowa, studia, kursy, korepetycje = Twoja edukacja